ایمنی خودروهای چینی در ANCAP: تانک ۳۰۰ و ۵۰۰ در آزمون تصادف

ایمنی خودروهای چینی را نمی‌توان با یک حکم کلی سنجید؛ باید نتیجه‌ی هر مدل را در یک آزمون مستقل دید. تانک ۳۰۰ و تانک ۵۰۰ هر دو از ANCAP، نهاد مستقل ارزیابی ایمنی خودرو در استرالیا و نیوزیلند، پنج ستاره گرفته‌اند: تانک ۳۰۰ با معیارهای سال ۲۰۲۲ میلادی و تانک ۵۰۰ با معیارهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵. این مطلب امتیازهای رسمی ANCAP را می‌آورد، «جریمه‌ی سازگاری خودرو» را توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد این رتبه‌ها تا کجا به خودروی عرضه‌شده در ایران مربوط‌اند.

پیش از خواندن اعداد: همه‌ی امتیازها مربوط به نسخه‌های بازار استرالیا و نیوزیلند است. طبق پرسش‌های متداول ANCAP، این نهاد خودروهای نوِ عرضه‌شده در همین دو بازار را آزمایش می‌کند؛ پس رتبه‌ای مخصوص نسخه‌ی ایرانی وجود ندارد و تجهیزات خودروی عرضه‌شده در ایران ممکن است فرق داشته باشد.

ANCAP چیست و چه چیزی را می‌سنجد؟

طبق پرسش‌های متداول سایت ANCAP، این نهاد سازمانی مستقل و غیرقانون‌گذار برای اطلاع‌رسانی به مصرف‌کننده است و آزمون آن اجباری نیست. ANCAP از سال ۲۰۱۸ برای تست ایمنی خودرو پروتکل‌های مشترکی با Euro NCAP دارد. گزارش‌های فنی حفاظت هر ناحیه‌ی بدن را در پنج سطح «خوب»، «قابل قبول»، «حاشیه‌ای»، «ضعیف» و «بد» ارزیابی می‌کنند. هر رتبه از چهار بخش ساخته می‌شود:

• سرنشین بزرگسال: آزمون‌های تخریبی برخورد جلو و جانبی، آسیب گردن در ضربه از عقب و امکانات نجات.
• سرنشین کودک: حفاظت از آدمک‌های ۶ و ۱۰ ساله در برخورد، امکان نصب صندلی‌های کودک رایج و (از ۲۰۲۳) تشخیص حضور کودک.
• کاربران آسیب‌پذیر جاده: ضربه به عابر پیاده و ترمز اضطراری خودکار (AEB) در برابر عابر، دوچرخه‌سوار و (از ۲۰۲۳) موتورسوار.
• کمک‌های ایمنی: ترمز اضطراری در برابر خودروهای دیگر، حفظ خط، کمک سرعت، یادآور کمربند و پایش راننده.

ایمنی خودروهای چینی را چگونه باید سنجید؟

ANCAP رتبه را به یک مدل مشخص می‌دهد، نه به کشور سازنده یا برند (درباره‌ی خود برند: تانک ساخت کجاست). پرسش‌های متداول ANCAP برای خواندن درست رتبه‌ها سه نکته را یادآوری می‌کنند:

• مقایسه در یک رده: نتایج فقط بین خودروهایی با اندازه و وزن مشابه قابل مقایسه است. ANCAP هر دو تانک را در رده‌ی «شاسی‌بلند بزرگ» قرار داده است.
• سال آزمون: سالی که کنار ستاره‌ها درج می‌شود، معیارهای آزمون را نشان می‌دهد و این معیارها هر سه سال سخت‌تر می‌شوند.
• توصیه‌ی ANCAP: بالاترین رتبه‌ی ممکن، با سال آزمونی که بیش از شش سال پیش نباشد.

تانک ۳۰۰ و ۵۰۰ در ANCAP چند امتیاز گرفتند؟

جدول زیر از صفحه‌های رسمی و گزارش‌های فنی ANCAP گردآوری شده است؛ درصد هر بخش، سهم امتیاز کسب‌شده از حداکثر امتیاز آن است:

طبق اطلاعیه‌ی ANCAP در شهریور ۱۴۰۲، حد نصاب پنج ستاره ۸۰ درصد برای سرنشین بزرگسال و کودک و ۷۰ درصد برای کمک‌های ایمنی است و حد نصاب کاربران آسیب‌پذیر جاده از سال ۲۰۲۳ به ۷۰ درصد رسیده است (پیش‌تر ۶۰ درصد). طبق پرسش‌های متداول ANCAP، خودرویی که پیش از پایان «اعتبار رتبه» ساخته شود، رتبه را برای همیشه حفظ می‌کند.

تانک ۳۰۰ در آزمون‌های ANCAP چگونه عمل کرد؟

طبق صفحه‌ی رتبه‌بندی و گزارش فنی ANCAP برای تانک ۳۰۰، خودروی آزمایش‌شده یک تانک ۳۰۰ هیبرید ساخت ۲۰۲۲ از تیپ Lux بود.

• برخورد جلوی نیم‌رخ: کابین پایدار ماند و حفاظت از راننده و سرنشین جلو در همه‌ی نواحی حساس بدن «خوب» بود، اما ساختار جلوی خودرو برای سرنشینان خودروی مقابل خطر بیشتری داشت و جریمه‌ی سازگاری گرفت.
• برخورد تمام‌عرض جلو: حفاظت از راننده «خوب» بود، اما برای سرنشین عقب حفاظت سر و قفسه‌ی سینه «ضعیف» ثبت شد؛ به نوشته‌ی اطلاعیه‌ی ANCAP، بهبود سیستم مهار سرنشین عقب می‌تواند این نتیجه را بهتر کند.
• برخورد جانبی و برخورد با تیرک: در برخورد جانبی حداکثر امتیاز را گرفت؛ در برخورد مورب با تیرک، حفاظت قفسه‌ی سینه «قابل قبول» بود.
• سرنشین کودک: در برخورد جلو و جانبی، آدمک‌های ۶ و ۱۰ ساله حفاظت «خوب» و حداکثر امتیاز گرفتند.
• عابر و دوچرخه‌سوار: لبه‌ی جلوی کاپوت نتایج «ضعیف» و «بد» داشت. ترمز اضطراری در برابر عابر «قابل قبول» و در برابر دوچرخه‌سوار «خوب» بود، اما عملکرد آن هنگام دنده‌عقب در شرایط آزمون نشان داده نشد و امتیازی نگرفت.
• کمک‌های ایمنی: ترمز اضطراری در برابر خودروهای دیگر در مجموع «خوب» بود، اما هشدار برخورد با خودروی متوقف در سرعت‌های بالاتر از ۶۰ کیلومتر بر ساعت کافی نبود. پایش راننده استاندارد است و امتیاز کامل گرفت.

اطلاعیه‌ی ANCAP در دی ۱۴۰۱ پنج ستاره را برای نسخه‌های هیبرید اعلام کرده بود؛ گزارش فنی فعلی (به‌روزرسانی اردیبهشت ۱۴۰۴) همه‌ی نسخه‌های بازار استرالیا را پوشش می‌دهد: ۲ لیتری هیبرید، ۲ لیتری بنزینی و ۲٫۴ لیتری دیزل. این پوشش خودبه‌خود به نسخه‌ی ایرانی تعمیم پیدا نمی‌کند (بخش «تانک‌های عرضه‌شده در ایران» را ببینید).

درباره‌ی نسخه‌ی ایران، فلایر شتابران خودرو موتور تانک ۳۰۰ را ۲ لیتری توربوشارژ بنزینی معرفی کرده است؛ جزئیات در صفحه‌ی مشخصات تانک ۳۰۰ آمده است.

تانک ۵۰۰ در آزمون‌های ANCAP چگونه عمل کرد؟

صفحه‌ی رتبه‌بندی تانک ۵۰۰ و گزارش فنی آن (آخرین به‌روزرسانی در اردیبهشت ۱۴۰۵) این رتبه را برای نسخه‌های هیبرید و پلاگین‌هیبرید بازار استرالیا و نیوزیلند معتبر می‌دانند. خودروی آزمایش‌شده یک تانک ۵۰۰ هیبرید از تیپ Lux بود.

• برخورد جلو: در برخورد جلوی نیم‌رخ، حفاظت قفسه‌ی سینه‌ی راننده «قابل قبول» و بقیه‌ی نواحی «خوب» بود، اما جریمه‌ی کامل سازگاری خودرو اعمال شد. در برخورد تمام‌عرض، حفاظت قفسه‌ی سینه و گردن راننده «قابل قبول» و قفسه‌ی سینه‌ی سرنشین عقب «حاشیه‌ای» ارزیابی شد.
• برخورد جانبی و برخورد با تیرک: در برخورد جانبی حداکثر امتیاز را گرفت؛ در برخورد مورب با تیرک، حفاظت قفسه‌ی سینه‌ی راننده «حاشیه‌ای» بود.
• سرنشین کودک: طبق اطلاعیه‌ی ANCAP در خرداد ۱۴۰۳، امتیاز ۹۳ درصدی تانک ۵۰۰ تا آن زمان بالاترین امتیاز این بخش در معیارهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ بود. سیستم تشخیص مستقیم حضور کودک (CPD) در این امتیاز نقش داشت؛ این سیستم سرنشینِ جامانده در خودروی قفل‌شده را با حسگرهای کابین تشخیص می‌دهد و با بوق و اعلان به تلفن همراه به راننده هشدار می‌دهد.
• ردیف سوم: طبق یادداشت ایمنی ANCAP برای نسخه‌ی استرالیا، ردیف سوم مهار بالایی (top tether) برای صندلی کودک ندارد و برای جابه‌جایی کودکان خردسال مناسب نیست.
• عابر، دوچرخه‌سوار و موتورسوار: لبه‌ی جلو، کناره‌ها و انتهای کاپوت نتایج «ضعیف» و «بد» داشت؛ ترمز اضطراری در برابر عابر و دوچرخه‌سوار «خوب» و هنگام دنده‌عقب «قابل قبول» بود و آزمون‌های موتورسوار امتیاز کامل گرفتند.
• کمک‌های ایمنی: ترمز اضطراری در همه‌ی سناریوهای خودرو به خودرو «خوب» بود. در برخورد رودررو، سیستم در حرکت مستقیم شدت برخورد را کم کرد، اما وقتی خودروی مقابل به مسیر خودرو منحرف می‌شد مؤثر نبود. پایش مستقیم راننده استاندارد است، اما به نوشته‌ی گزارش، چون سیستمِ برخی نسخه‌ها الزامات را برآورده نکرد، این بخش امتیازی نگرفت.

تانک ۵۰۰ در ایران با نام TANK 500 HEV عرضه می‌شود و فلایر شتابران خودرو موتور آن را «۲٫۰ لیتر هایبرید با سیستم توربوشارژ VGT» نوشته است؛ جزئیات در صفحه‌ی مشخصات تانک ۵۰۰ هیبرید آمده است.

جریمه‌ی سازگاری خودرو در ANCAP یعنی چه؟

طبق توضیح پرسش‌های متداول ANCAP، آزمون برخورد جلو با مانع متحرک (MPDB) از سال ۲۰۲۰ به ANCAP امکان می‌دهد «سازگاری خودرو» را هم بسنجد؛ یعنی خطری که خودروی آزمایش‌شده در تصادف برای سرنشینان خودروی دیگر ایجاد می‌کند. این جریمه از امتیاز بخش سرنشین بزرگسال کم می‌شود.

طبق اطلاعیه‌های ANCAP، ساختار جلوی تانک ۳۰۰ برای سرنشینان خودروی مقابل خطر بالایی داشت و حداکثر جریمه‌ی آن زمان (۴ امتیاز) را گرفت؛ تانک ۵۰۰ در معیارهای جدید، که سقف جریمه را ۸ امتیاز کرده‌اند، جریمه‌ی کامل گرفت.

اثر آن در امتیاز همان آزمون پیداست: تانک ۳۰۰ با وجود امتیاز کامل سرنشینان جلو در این آزمون ۶ از ۸ امتیاز گرفت و امتیاز تانک ۵۰۰ در آن به ۳٫۶۹ از ۸ رسید؛ طبق محاسبه‌ی ما از جدول گزارش فنی، جریمه از همین امتیاز کم شده است. پس این جریمه درباره‌ی سرنشینان خود تانک نیست، بلکه درباره‌ی خودرویی است که با آن برخورد می‌کند.

چرا درصدهای تانک ۳۰۰ و ۵۰۰ را نباید مستقیم مقایسه کرد؟

دو خودرو با معیارهای دو دوره‌ی متفاوت سنجیده شده‌اند و حداکثر امتیاز بخش‌ها هم یکی نیست (مثلاً ۱۶ در برابر ۱۸ امتیاز برای کمک‌های ایمنی). طبق اطلاعیه‌ی ANCAP در شهریور ۱۴۰۲، معیارهای ۲۰۲۳ از جمله این تغییرها را داشتند:

• تحمل کمتر برای آسیب قفسه‌ی سینه در برخورد تمام‌عرض؛
• آزمون‌های تازه برای موتورسوار، ترمز اضطراری در سناریوهای رودررو و تقاطع، تشخیص کودک جامانده در خودرو و پایش مستقیم راننده.

بنابراین کمتر بودن درصد کمک‌های ایمنی تانک ۵۰۰ نسبت به تانک ۳۰۰ به‌تنهایی نشان نمی‌دهد کدام خودرو ایمن‌تر است. برای مقایسه‌ی کامل سه مدل، مقایسه‌ی تانک ۳۰۰، ۵۰۰ و ۷۰۰ را ببینید.

امتیاز ANCAP برای تانک‌های عرضه‌شده در ایران چه معنایی دارد؟

سایت شتابران خودرو در صفحه‌های تانک ۳۰۰ و تانک ۵۰۰ به «۵ ستاره ایمنی ANCAP» اشاره کرده است. این همان رتبه‌ی بازار استرالیا و نیوزیلند است. گزارش فنی تانک ۳۰۰ تصریح می‌کند که رتبه‌های ANCAP خودبه‌خود به نسخه‌هایی با بدنه، پیکربندی موتور، چرخ‌های محرک یا سیستم مهار سرنشین متفاوت (مثلاً کیسه‌های هوای کمتر) تعمیم پیدا نمی‌کنند. جدول زیر تجهیزاتی را که ANCAP برای نسخه‌ی استرالیا استاندارد اعلام کرده، کنار فهرست «تجهیزات ایمنی» فلایر شتابران خودرو گذاشته است:

هشدار خروج از خط و حفظ خط در هر دو منبع آمده است. نیامدن یک تجهیز در فلایر به این معنا نیست که خودرو آن را ندارد؛ فقط فلایر آن را فهرست نکرده است. فلایرهای شتابران خودرو هم یادآوری می‌کنند که مشخصات و امکانات خودروی قابل تحویل ممکن است با فلایر مغایرت داشته باشد و ملاک نهایی را خودروی قابل تحویل دانسته‌اند.

پیش از خرید تانک، ایمنی را چگونه بررسی کنیم؟

• فهرست مکتوب تجهیزات: فهرست مکتوب تجهیزات ایمنی خودروی قابل تحویل را از نمایندگی ۲۱۰۱ شتابران خودرو در تهران بخواهید؛ به‌ویژه ترمز اضطراری خودکار، کیسه‌ی هوای مرکزی، پایش راننده و تشخیص حضور کودک.
• صندلی کودک در تانک ۵۰۰: صندلی کودک را در ردیف دوم نصب کنید؛ طبق گزارش ANCAP برای نسخه‌ی استرالیا، مهار بالایی در همه‌ی صندلی‌های ردیف دوم و ISOFIX در دو صندلی کناری آن وجود دارد. محل این نقاط اتصال را در خودروی تحویلی هم بررسی کنید.
• لوازم جانبی: طبق پرسش‌های متداول ANCAP، آزمون روی خودروی بدون سپر محافظ (بول‌بار) انجام می‌شود و سپر محافظ ناسازگار می‌تواند هم حفاظت در تصادف و هم کار حسگرهای ترمز اضطراری را مختل کند.
• تانک ۷۰۰: تا زمان نگارش، ANCAP رتبه‌ای برای تانک ۷۰۰ منتشر نکرده است؛ پس رتبه‌ی تانک ۳۰۰ یا ۵۰۰ را به این مدل تعمیم ندهید.

پرسش‌های متداول

ایمنی خودروهای چینی چگونه سنجیده می‌شود؟

ایمنی خودرو مدل به مدل و در آزمون‌های مستقلی مانند ANCAP سنجیده می‌شود، نه بر اساس کشور سازنده؛ پنج ستاره‌ی تانک ۳۰۰ و ۵۰۰ هم فقط برای نسخه‌های استرالیا و نیوزیلند صادر شده است.

ستاره ایمنی خودرو یعنی چه؟

در ANCAP رتبه از صفر تا پنج ستاره است. طبق اطلاعیه‌ی ANCAP درباره‌ی معیارهای جدید ۲۰۲۳، برای پنج ستاره خودرو باید در سرنشین بزرگسال و کودک دست‌کم ۸۰ درصد و در کاربران آسیب‌پذیر جاده و کمک‌های ایمنی دست‌کم ۷۰ درصد بگیرد.

نتیجه‌ی تصادف تانک ۳۰۰ در آزمون ANCAP چه بود؟

نسخه‌ی استرالیایی تانک ۳۰۰ در سال آزمون ۲۰۲۲ پنج ستاره گرفت. سرنشینان جلو در برخورد جلوی نیم‌رخ امتیاز کامل گرفتند، اما ۴ امتیاز جریمه‌ی سازگاری اعمال شد و حفاظت سر و قفسه‌ی سینه‌ی سرنشین عقب در برخورد تمام‌عرض «ضعیف» بود.

ایمنی‌ترین خودرو جهان کدام است؟

ANCAP یک خودرو را ایمن‌ترین معرفی نمی‌کند؛ توصیه‌ی آن بالاترین رتبه‌ی ممکن با سال آزمونی است که بیش از شش سال پیش نباشد، و مقایسه را فقط بین خودروهای هم‌رده معتبر می‌داند.

تجهیزات ایمنی خودرو در تانک عرضه‌شده در ایران با نسخه‌ی استرالیا یکی است؟

منبع رسمی‌ای این دو را یکی ندانسته است. برخی تجهیزاتی که ANCAP برای نسخه‌ی استرالیا استاندارد اعلام کرده، مانند ترمز اضطراری خودکار، در فهرست تجهیزات ایمنی فلایر شتابران خودرو نیامده‌اند؛ تجهیزات خودروی قابل تحویل را پیش از خرید از نمایندگی بپرسید.

منابع: صفحه‌های رسمی رتبه‌بندی و گزارش‌های فنی ANCAP برای GWM Tank 300 (سال آزمون ۲۰۲۲) و GWM Tank 500 (سال آزمون ۲۰۲۴)؛ اطلاعیه‌های ANCAP (دی ۱۴۰۱، شهریور ۱۴۰۲ و خرداد ۱۴۰۳)، پرسش‌های متداول ANCAP و فهرست رتبه‌های آن؛ صفحه‌های مدل و فلایرهای تانک ۳۰۰ و تانک ۵۰۰ هیبرید در سایت شتابران خودرو (بازدید ۳۰ مهر ۱۴۰۵). امتیازها مربوط به نسخه‌های بازار استرالیا و نیوزیلند است و ملاک نهایی مشخصات، خودروی قابل تحویل است.